Qısa cavab: SEO (Search Engine Optimization, axtarış sistemləri üçün optimizasiya) saytınızın Google-da müştərilərinizin yazdığı sorğularda görünməsi üçün görülən işdir. Reklamdan fərqi budur ki, klik üçün ödəmirsiniz, amma nəticə aylarla qurulur. SEO üç hissədən ibarətdir: saytın texniki sağlamlığı, səhifələrin məzmunu və kənar saytların sizə istinadı. Heç kim Google-da birinci yeri vəd edə bilməz.
SEO nə deməkdir və nə üçün lazımdır?
Müştəri bu gün problemi olanda əvvəlcə axtarır: «kondisioner təmiri Bakı», «uşaq stomatoloqu», «anbar proqramı». Bu sorğuda görünən şirkət müraciəti alır, görünməyən isə onun varlığından xəbərsiz qalır. Axtaran adam artıq ehtiyacını bilir, ona görə bu trafik sosial şəbəkədəki təsadüfi baxışdan daha dəyərlidir.
Google-un öz bələdçisi SEO-nu belə təsvir edir: axtarış sistemlərinə məzmununuzu anlamağa kömək etmək. Eyni yerdə açıq yazılıb ki, saytı avtomatik birinci yerə çıxaran sirr yoxdur.
Google saytı necə tapır və sıralayır?
Google-a görə axtarış üç mərhələdə işləyir və hər səhifə hamısından keçmir:
- Tarama (crawling): Google botları internetdən səhifələri, şəkilləri və videoları yükləyir.
- İndeksləmə: Google məzmunu təhlil edib böyük məlumat bazasına yazır.
- Nəticə göstərmək: istifadəçi axtaranda Google sorğuya uyğun səhifələri seçib göstərir.
Buradan vacib nəticə çıxır: tapılmayan səhifə indeksə düşmür, indeksdə olmayan səhifə isə heç bir sorğuda çıxmır. Ona görə SEO işi yazıdan yox, saytın Google üçün açıq olmasından başlayır.
SEO-nun növləri
| Növ | Nə edilir | Nümunə |
|---|---|---|
| Texniki SEO | Saytın taranması, sürəti, telefonda işləməsi | Sitemap, yönləndirmələr, səhifə sürəti |
| On-page SEO | Səhifənin özünün məzmunu və quruluşu | Başlıq, H1, mətn, daxili keçidlər |
| Off-page SEO | Saytdan kənar etibar siqnalları | Digər saytların sizə verdiyi keçidlər |
| Local SEO | Yerli axtarışda görünmək | Google Biznes Profili, xəritə, rəylər |
| GEO | Süni intellekt cavablarında mənbə olmaq | Aydın cavablar, yoxlanıla bilən faktlar |
Son sətir yeni sahədir: insanlar sualları artıq ChatGPT kimi köməkçilərə də verir. Yaxşı SEO onun təməlidir.
SEO haqqında geniş yayılmış yanlışlar
- «Açar sözü nə qədər çox yazsaq, o qədər yaxşıdır.» Yanlışdır. Google eyni sözün həddindən artıq təkrarını spam siyasətinin pozuntusu sayır.
- «Meta keywords yazmaq lazımdır.» Google həmin teqi işlətmir, bunu özü açıq yazıb.
- «Bir dəfə edilir, bitir.» Rəqiblər işləyir, sorğular dəyişir, sayt da yenilənməlidir.
- «Birinci yerə zəmanət veririk.» Belə vəd verənə diqqətlə yanaşın. Mövqe rəqiblərdən və Google-un alqoritmindən asılıdır.
SEO-ya özünüz necə başlaya bilərsiniz?
- Google-da site:saytınız.az yazın və neçə səhifənin göründüyünə baxın.
- Google Search Console-u qoşun: burada saytın hansı sorğularda göstərildiyini pulsuz görürsünüz.
- Hər xidmətiniz üçün müştərinin yazdığı formada 3–5 sorğu seçin. Google-un axtarış qutusundakı təkliflər burada kömək edir.
- Hər əsas sorğuya bir səhifə ayırın, başlıq və H1-də həmin ifadəni işlədin.
- Səhifədə real suallara cavab verin. Google-un tövsiyəsi sadədir: oxucuya faydalı və etibarlı məzmun yazın.
- Əsas səhifələrdən xidmət səhifələrinə daxili keçid verin. Kiçik saytlarda bu ən tez işləyən addımlardan biridir.
- Google Biznes Profilinizi tam doldurun.
Növbəti addım
Bu addımları özünüz edə bilərsiniz. İşi mütəxəssisə tapşırmaq istəyirsinizsə, SEO xidmətimizdə nəyin daxil olduğuna və nəticəni necə ölçdüyümüzə baxın və ya bizimlə əlaqə saxlayın: 24 saat ərzində cavab veririk, 30 dəqiqəlik pulsuz onlayn konsultasiya təklif edirik. Gördüyümüz işlərlə ana səhifəmizdə tanış ola bilərsiniz. Saytınız hələ yoxdursa, sayt necə yaradılır yazısından başlayın.
Tez-tez verilən suallar
SEO nə deməkdir?
SEO ingiliscə Search Engine Optimization ifadəsinin qısaltmasıdır, azərbaycanca axtarış sistemləri üçün optimizasiya deməkdir. Məqsəd saytın Google kimi sistemlərdə insanların yazdığı sorğular üzrə ödənişsiz nəticələrdə görünməsidir.
SEO və SEM nədir?
SEO ödənişsiz (orqanik) nəticələrdə görünmək üçün görülən işdir. SEM isə axtarış marketinqi deməkdir və adətən Google Ads kimi ödənişli reklamı da əhatə edir. Reklam tez nəticə verir, amma büdcə bitəndə dayanır, SEO isə yavaş qurulur və təsiri uzun qalır.
Texniki SEO nədir?
Texniki SEO saytın Google tərəfindən rahat tapılması və oxunması üçün görülən işdir: sitemap, robots.txt, yönləndirmələr, səhifə sürəti, telefona uyğunluq, kanonik ünvanlar. Bu hissədə problem varsa, ən yaxşı mətn belə axtarışda görünməyə bilər.
On page SEO nədir?
On-page SEO səhifənin özündə görülən işdir: başlıq (title), H1 və alt başlıqlar, mətnin sorğuya uyğunluğu, şəkillərin alt mətni və daxili keçidlər. Məqsəd həm insana, həm də Google-a səhifənin nə haqqında olduğunu aydın göstərməkdir.
SEO-nun nəticəsi nə qədər vaxta görünür?
Google-un öz bələdçisinə görə dəyişikliyin təsiri bir neçə saatdan bir neçə aya qədər çəkə bilər. Texniki maneələrin düzəlişi tez hiss olunur, rəqabətli sorğularda görünmək isə aylar tələb edir. Dəqiq tarix vəd edənlərə ehtiyatla yanaşın.
SEO-nu özüm edə bilərəm?
Kiçik saytda əsas işləri özünüz görə bilərsiniz: Search Console, yaxşı başlıqlar, faydalı mətn, Google Biznes Profili. Texniki problemlər, böyük saytlar və rəqabətli sahələr üçün isə təcrübə lazımdır, çünki səhv yönləndirmə mövcud görünməni də itirə bilər.
Saytım niyə Google-da çıxmır?
Ən çox səbəb budur: sayt təzədir və hələ taranmayıb, səhifə indeksləməyə bağlıdır, sorğu çox rəqabətlidir və ya səhifədə həmin sorğuya cavab yoxdur. Search Console-dakı URL yoxlama aləti səhifənin indeksdə olub-olmadığını və səbəbi göstərir.
Nəticə
SEO sirli üsul deyil: Google-un saytı tapmasına, anlamasına və ona etibar etməsinə kömək etməkdir. Search Console-u qoşmaqla başlayın, müştərinin yazdığı sorğulara ayrıca səhifələr hazırlayın və nəticəni aylarla ölçün. Saytınızın hazırkı vəziyyətini öyrənmək istəyirsinizsə, bizə yazın.
Son yoxlama: 1 noyabr 2026.